Winter.pl> Panorama> Dyskusje internetowe

Roboty w polskich grupach dyskusyjnych

Elektroniczne wersje książek
Można je znaleźć w Internecie, czytać dosłownie wszędzie; zajmują mniej miejsca, łatwiej jest wyszukiwać i korzystać z zawartych w nich informacji.

Roboty – czyli programy automatycznie zbierające, analizujace i wysyłające informacje – w Internecie działają nie tylko w World Wide Web jako część usług wyszukiwawczych, ale również w grupach dyskusyjnych Usenet.

Na świecie roboty w grupach dyskusyjnych (news robots) istnieją od dawna. Pełnią różne funkcje. Obserwują artykuły pojawiające się w grupach dyskusyjnych i podejmują wobec nich działania w zależności od przeznaczenia danego robota.Jedne kasują spamy, inne binaria wysyłane do grup dyskusyjnych, jeszcze inne duplikaty – takie same postingi wsłane tuż po sobie czy postingi nie spełniające pewnych norm technicznych. Na kilku tysiącach światowych grup dyskusyjnych roboty te kasują miesięcznie kilkaset tysięcy artykułów.

Praca robotów nie ma nic wspólnego z cenzurą. Jest to działanie porządkowe, forma obrony użytkowników przed tymi, którzy nadużywają gościnności grup Usenet. Postingi są kasowane nie z powodu treści, ale z powodu przekroczenia pewnych norm, zwyczajowych lub technicznych. Niektóre roboty spełniają funkcję informacyjną – na przykład wysyłają plik FAQ czy etykiety sieciowej osobie, która napisała po raz pierwszy do danej grupy.

W polskiej części Usenetu, czyli w grupach w hierarchii pl.* podobnie jak na świecie działają roboty. Pełnią podobne funkcje, a czasem są nawet oparte na tym samym oprogramowaniu co roboty światowe. Od dość dawna w polskich grupach działają roboty kasujące binaria – w większości grup nie wolno wysyłać plików binarnych. Kasowane są również crosspostingi, artykuły wysyłane na zbyt wiele grup.

Jednym z nowszych robotów był program autorstwa Krzysztofa Hałasy. Ma on w sieci ma ciekawą stronę informacyjną NewsRobot, która sporo mówi o specyfice działalności robotów. Pełnił on głównie rolę pouczającą, wysyłał listy do autorów informując ich o złym kodowaniu znaków, brakach w nagłówkach postingu, zbyt długich liniach. Kasował duplikaty i niektóre spamy. Został wyłączony w lipcu 1997 roku; ostatnio mówi się o jego przywróceniu.

Kolejny robot, nazwany roboczo, cp1250-cancel-bot wskazuje postingi, w których znalazł kodowanie polskich liter inne niż ISO-8859-2, standard przyjęty w polskim Internecie.. Jak widać to z nazwy, jego głównym celem jest błędne kodowanie w CP 1250, stosowane w polskich Windows 3.1. i Windows 95. Robot informuje o tym autorów błędnych postingów, z wyjaśnieniami, gdzie można szukać pomocy w tej sprawie. Początkowo robot ten również kasował postingi z CP1250, ale po krytycznych opiniach w grupach dyskusyjnych 4 lipca 1997 ta jego funkcja została zawieszona.

Choć nie ma pełnych danych dotyczących działalności robotów, o ich ciężkiej – i potrzebnej – pracy może świadczyć nawet pojedynczy przykład. Sławomir Białek podaje, że w ciagu 30 godzin na początku czerwca 1997 roku z polskich grup skasowanych zostało około dwustu postingów. Robot Cp1250-cancel-bot na począku swojej działalności kasował około trzydziestu artykułów dziennie. Jego wprowadzenie zmniejszyło ilość osób piszących z kodowaniem innym niż ISO-8859-2.

Roboty te są programiami, napisanymi lepiej lub gorzej, czasem dopiero "docierającymi się" po pewnym czasie działania. Oceniają wysyłane głosy w dyskusji automatycznie i mogą się czasem pomylić, a czasem przepuścić artykuł, który powinien być skasowany. Sławomir Białek mówi, że jego Cp1250-cancel-bot został tak zaprojektowany, by raczej przepuścić posting, niż ryzykować, ze zostanie skasowany ten, który nie ma błędów.

Bez robotów – a głównie bez tych robotów, które kasują spamy – grupy dyskusyjne byłyby bardzo zaśmiecone, co nie tylko byłoby niedobre dla użytkowników, ale i dla serwerów, zapychających się tysiacami niepotrzebnych postingów. Inne, budzące wiele kontrowersji roboty takie jak Cp1250-cancel-bot również są pożyteczne. Nawet po wyłączeniu kasowania pozwala on wyłapywać kilkunaście postingów w CP1250 dziennie i choć informuje ich autorów o nieprawidłowym kodowaniu.

Często w prowadzonych dyskusjach na temat robotów czyta się opinie, że jest to forma cenzury, że użytkownik po dostaniu informacji od robota przestraszy się Internetu i przestanie korzystać z grup dyskusyjnych. Jednak tak naprawdę to sporo ludzi pisze do autorów robotów z przeprosinami za błędy i tłumaczeniami, że po prostu nie wiedzieli że robili źle, a od tej pory zaczną robić dobrze. Pozostanie zawsze kilku upartych robiących wielki szum, jak Mark Falzmann, udowadniający wszystkim wyższość CP 1250, Microsoft i Windows 95 nad resztą świata (choć podobno ostatnio Mark również pisze w ISO 8859-2) .

Inną formą robotycznej działalności jest FAQ-bot Sławka Białka, który w grupach pl.comp.www, pl.comp.os.linux i pl.comp.mail wita nowe osoby – po raz pierwszy wysłające posting i przesyła im informację o zasobach przygotowaną przez Ziemka Borowskiego.

W sposób automatyczny, ale już nie za pomocą robotów, wysyłane są pliki FAQ – na przykład FAQ pl.comp.www Ziemka Borowskiego lub informacje o zasadach działania grupy, jak tekst Rafała Maszkowskiego dotyczący grupy pl.internet.nowosci. Do kilku grup wysyłane są również zasady etykiety sieciowej.

Roboty w grupach dyskusyjnych są wręcz niezbędne, podobnie jak kosiarki trawy w parku. Choć czasem bywają uciążliwe, to w sumie porządkują polskie grupy i czynią korzystanie z nich przyjemniejszym i bardziej efektywnym.

Alternatywą dla części z nich jest wbudowanie w serwery Usenet filtrów, które odzucają postingi łamiące przyjęte normy już przy wysyłce. Rozwiązanie jest już gotowe, ale dość długo trwa jego wprowadzanie, jako że trzeba zmienić większości, a najlepiej wszystkich serwerów posiadających grupy hierarchii pl.*.

Źródła

• Informacja Sławomira Białka z 2 czerwca i 5 października 1997.
• Uzupełnienia Ziemka Borowskiego z 29 września 1997.

Jarosław Zieliński

10 sierpnia 1997

Dyskusje internetowe